Món Ngon

Bánh lá dừa – món quà đi cùng ký ức người miền Tây

Miếng nếp dẻo béo thơm cùng nước cốt dừa nằm trong nhánh lá cuốn tròn như chiếc lò xo của bánh lá dừa in đậm ký ức tuổi thơ của nhiều người miền Tây.

Bánh lá dừa - món quà đi cùng ký ức người miền Tây

Không biết từ khi nào, cùng với bánh tét, bánh ít, bánh ú, bánh lá dừa của người miền Tây đã trở nên quen thuộc trong từng bữa ăn. Không quá cầu kỳ, song bánh lá dừa lại làm vừa lòng người ăn bởi sự hòa quyện tuyệt vời của nhiều nguyên liệu.

Bánh lá dừa - món quà đi cùng ký ức người miền Tây

Ở miền Tây, bánh lá dừa có mặt ở nhiều tỉnh từ Long An, Tiền Giang, kéo dài cho đến miệt Trà Vinh, Sóc Trăng, nhưng Bến Tre mới chính là thủ phủ của chiếc bánh có lớp vỏ làm từ cánh lá dừa.

Bánh lá dừa - món quà đi cùng ký ức người miền Tây

Trước khi gói, lá dừa được vuốt tỉa thành ống, nếp vo sạch trộn với đậu đen, cơm dừa tươi, nước cốt dừa, cứ thế mà cho vào bên trong. Bánh lá dừa thường được gói nhân đậu xanh như bánh chưng, bánh tét, ngoài ra để đổi vị, người miền Tây còn dùng chuối sứ để làm nhân.

Bánh lá dừa - món quà đi cùng ký ức người miền Tây

Ngoài lá dừa thì trái dừa khô là nguyên liệu không thể thiếu. Để bánh lá dừa thơm và béo, dừa khô được nạo nhuyễn trộn vào hạt nếp trước khi gói. Nước cốt dừa cũng được hòa cùng để tạo độ bóng sáng cho chiếc bánh sau khi nấu chín.

Bánh lá dừa - món quà đi cùng ký ức người miền Tây

Để chiếc bánh ngon, người làm bánh cần khéo léo trong việc cho nếp vào bên trong cuốn lá dừa. Nếp nén chặt tay sẽ khiến bánh khô cứng. Nếp nén lỏng tay khiến bánh dễ bị rời. Ngoài ra muốn bánh ngon thì phải chọn loại nếp thật dẻo thơm.

Bánh lá dừa - món quà đi cùng ký ức người miền Tây

Dây nilon hoặc dây chẻ nhỏ từ gân lá chính là dụng cụ dùng để buộc chiếc bánh sau khi đã gói kín. Người gói thường cắn một đầu dây, tay giữ chặt các nuột dây, cột thật chặt.

Bánh lá dừa - món quà đi cùng ký ức người miền Tây

Bánh trước khi vào lò được cột chặt thành từng chùm. Mỗi chiếc bánh dài gần gang tay, to bằng quả dưa leo, bánh chuối cột dây xanh, nhân đậu cột dây vàng để dễ phân biệt.

Bánh lá dừa - món quà đi cùng ký ức người miền Tây

Bánh gói xong được cho vào nồi, đun bằng bếp củi hoặc gáo dừa. Việc nấu chín mất hơn một giờ đồng hồ. Chưa kịp mở nắp, chỉ cần đi qua nồi bánh đang nấu đã đủ ngửi được mùi thơm của lá dừa, của bếp và mùi nước cốt dừa.

Bánh lá dừa - món quà đi cùng ký ức người miền Tây

Bánh lá dừa sau khi nấu được vớt ra treo cho ráo nước. Do được gói kín, bánh có thể để lâu được 2-3 ngày mà không bị hỏng.

Bánh lá dừa - món quà đi cùng ký ức người miền Tây

Với giá bán (5.000 đồng/cái), bánh lá dừa miền Tây nói chung và Bến Tre nói riêng đã trở thành món quà quê bình dân dễ mua, dễ ăn mà lại ngon. Không chỉ được bày bán, bánh lá dừa còn được làm tại nhà. Cứ thấy thèm thèm là lũ trẻ theo tía má đi chặt tàu lá dừa về làm vỏ bánh, rồi ngâm nếp ngâm đậu, soạn cái nồi thật to bắc lên bếp chuẩn bị ngồi chờ. Từ những kỷ niệm đẹp của thời thơ ấu, bánh lá dừa đã trở thành món ăn của ký ức của rất nhiều người con miền Tây.

—————–0———————0———————-

Mắt cá ngừ – đặc sản đất Phú Yên

Trong vô số những món ăn làm nên tên tuổi của vùng đất Tuy Hòa (Phú Yên) như bò một nắng, cơm gà, sò huyết đầm Ô Loan, cơm niêu… thì mắt cá ngừ đại dương là món ăn lạ mà các hướng dẫn viên thường giới thiệu với du khách phương xa bởi nét độc đáo của nó.

mat-ca-ngu-tiem-lam-me-long-du-khach-den-phu-yen

Cá ngừ đại dương còn có tên gọi khác là cá bò gù, loại hải sản không phải chỉ có ở Phú Yên nhưng không biết từ bao giờ, các món ăn chế biến từ cá ngừ, đặc biệt là mắt cá ngừ lại gắn liền với đời sống ẩm thực của người dân Tuy Hòa. Theo cách lý giải của những đầu bếp có tiếng tại miền đất này, ban đầu khi làm cá người ta thường bỏ mắt, nhưng thấy mắt cá ngừ to mà bỏ thì quá uổng nên làm thử, đến khi ăn thì lại thấy quá ngon.

Mới nghe món mắt cá, người miền khác đến chơi thường lắc đầu bởi hầu hết mọi người cho rằng “ăn gì mắt con cá bé tí”, thế nhưng đến khi nhìn thố mắt cá ngừ bốc khói tỏa mùi thơm ngây ngất trên bàn, sự tò mò của thực khách mới bắt đầu chuyển dần sang thích thú.

Theo các đầu bếp vốn nổi tiếng trong việc chế biến mắt cá ngừ tại Phú Yên, mắt cá có thể chế biến nhiều món, nhưng ngon nhất vẫn là tiềm thuốc Bắc bởi các loại nguyên liệu này giúp món ăn giảm mùi tanh. Thố tiềm phải là thố có miệng nhỏ, làm bằng đất sét, mới có thể giữ được độ nóng ấm và hương vị của món ăn.

mat-ca-ngu-tiem-lam-me-long-du-khach-den-phu-yen-1

Khó nhất trong chế biến là việc khử mùi. Mắt cá ngừ tươi mang về được chần qua nước muối nấu sôi, sau đó rửa sạch, lấy các gân máu rồi mang đi hấp với lá dứa, sả, gừng để ngấm đủ mùi hương và giảm mùi tanh. Tiếp theo sau khâu khử mùi, mắt cá được ướp với đường, muối, bột nêm, hành tím bằm, gừng băm nhỏ, ớt hiểm nguyên trái và một số vị thuốc Bắc.

Sau thời gian ướp chừng hơn 30 phút, mắt cá được xếp vào thố, trên cùng là hành lá cắt ngắn và hành tím cắt khoanh. Muốn thố mắt cá ngừ ngon hơn, nhiều đầu bếp còn chèn vào ít thịt hoặc lườn cá ngừ trước mang đi chưng cách thủy khoảng gần một giờ đồng hồ.

Do món ăn có vị tanh, mắt cá ngừ đại dương tiềm thuốc Bắc nên dùng lúc còn nóng chính vì thế thố mắt cá ngừ vừa lấy ra khỏi lò còn bốc khói thì nên dùng ngay. Tại Phú Yên, mắt cá ngừ đại dương được xem là món ăn chơi nên ít ai dùng với cơm trắng mà chỉ ăn kèm với cải bẹ xanh xắc nhuyễn, bánh đa nướng nóng giòn và chén nước tương cay.

mat-ca-ngu-tiem-lam-me-long-du-khach-den-phu-yen-2

Mắt cá ngừ to gần bằng nắm tay người lớn, có vị béo dễ gây ngán nên người ăn khỏe lắm cũng chỉ dùng được chừng 2 phần. Tuy nhiên theo kinh nghiệm của các đều bếp tại quán mắt cá ngừ Bà Tám trên đường Lê Duẩn, TP Tuy Hòa, chỉ cần ăn một phần mắt cá là đã đủ cảm nhận được nét độc đáo của món ăn này.

Nói như những người dân sành ăn khi đến xứ “Hoa vàng cỏ xanh”, không gì ngon bằng dưới trời lất phất mưa, đưa đũa gắp miếng mắt cá béo ngậy, kẹp thêm miếng gừng và mớ cải xanh cho vào miệng rồi nhắm mắt lại để cảm nhận được đủ đầy hương vị biển cả đúng như tên gọi của món ăn.

——————0———————0——————–

Bánh xèo Cao Lãnh

Bánh xèo Cao Lãnh, Đồng Tháp làm từ bột gạo, đổ thật mỏng trong chảo nhôm, đốt trên lò củi, với nhân là giá, thịt lợn và tôm.

Bánh xèo Cao Lãnh hấp dẫn từ khi đang chế biến

Bánh xèo là món ăn quen thuộc của cả miền Trung và miền Nam, thế nhưng tại mỗi địa phương, bánh xèo có cách chế biến khác nhau. Nổi bật nhất tại miền Tây Nam bộ phải kể đến bánh xèo Cao Lãnh, Đồng Tháp. Loại bánh làm từ bột gạo, đổ thật mỏng trong chảo nhôm, được đốt trên lò củi.

Bánh xèo Cao Lãnh hấp dẫn từ khi đang chế biến

Gạo được chọn làm bánh là loại gạo mới, có mùi thơm và thuộc nhóm gạo khi nấu cơm thì cơm khô nở chứ không phải loại gạo dẻo. Gạo mang đi ngâm, xay nhuyễn hòa với nước cốt dừa, chút muối, hành lá xắt nhuyễn. Nguyên liệu cơ bản để làm nhân là củ sắn (củ đậu) và giá đậu xanh.

Bánh xèo Cao Lãnh hấp dẫn từ khi đang chế biến

Tại Cao Lãnh, cùng với củ sắn và giá, các đầu bếp thường làm bánh xèo nhân tôm thịt và bánh xèo thịt vịt. Tôm được dùng là tôm đất hoặc tôm sú. Thịt heo chọn phần thăn để thịt mềm. Bắc chảo lên bếp, chờ chảo nóng thì tráng phần bột mỏng, sau đó cho lần lượt các loại nhân vào. Khi bánh giòn thì gấp lại làm đôi.

Bánh xèo Cao Lãnh hấp dẫn từ khi đang chế biến

Bánh xèo thịt vịt được xem là đặc trưng của Cao Lãnh. Vịt làm sạch, lóc bỏ bớt các xương to, còn chừa xương nhỏ, bằm nhuyễn cả con. Thay vì cho thịt heo và tôm làm nhân, bánh xèo thịt vịt chỉ dùng thịt vịt kèm củ sắn và giá. Điều thú vị nhất của món này là thực khách sẽ có cảm giác cái giòn giòn lợn cợn của xương vịt khi nhai.

Bánh xèo Cao Lãnh hấp dẫn từ khi đang chế biến

Bà Đẹp, chủ quán bánh xèo Hồng Ngọc có hơn 20 năm kinh nghiệm cho biết, muốn có cái bánh ngon, đầu bếp phải chú ý rất nhiều chi tiết, kể cả thời gian chiên bánh lẫn kỹ thuật lật gấp bánh. Bánh chiên xong sẽ được lót lá chuối tươi để có mùi thơm.

Bánh xèo Cao Lãnh hấp dẫn từ khi đang chế biến

Bánh thành phẩm được bày lên đĩa, ngươi ăn có thể tùy theo sở thích, hoặc xé từng miếng cho vào chén rồi chan nước mắm, hoặc cuốn với rau thơm.

Bánh xèo Cao Lãnh hấp dẫn từ khi đang chế biến

Nước mắm chua ngọt và đồ chua làm từ củ cải trắng, cà rốt được xem là linh hồn của món ăn. Theo dân sành ăn, hàng quán hơn nhau ở chỗ pha nước mắm. Quán nào nước mắm không ngon, quán đó chắc chắn vắng khách.

Bánh xèo Cao Lãnh hấp dẫn từ khi đang chế biến

Bên cạnh nước mắm, điều khiến món bánh xèo trở nên hấp dẫn và cũng là thành phần không thể thiếu đối với món bánh xèo đó chính là rau. Tại khu bánh xèo Cao Lãnh nổi tiếng trên đường Lê Duẩn (TP Cao Lãnh), ngoài xà lách, rau quế, húng cây, diếp cá, thì đọt bằng lăng, lá cát lồi (trị đau khớp), lá lốt, lá cách hái từ vườn là những thứ “phụ kiện” làm tăng thêm tính hấp dẫn và giúp người ăn cảm thấy ngon miệng hơn.

——————–0———————-0———————

Cơm cháy chấm muối sả

Miếng cơm vàng ruộm giòn tan quết mỡ hành rồi chấm với muối sả – món ăn đơn giản nhưng gợi nhớ một thời tuổi thơ nấu cơm bằng bếp củi.

Cơm cháy chấm muối sả - đặc sản thời nay mang phong cách xưa

Cơm cháy xưa không phải là món được nấu có chủ ý mà đó là “hậu quả” của việc đun quá lửa khiến phần cơm bên dưới ngả màu vàng cháy. Thế nhưng chính sự vô tình này lại mang đến cho ẩm thực Việt một món ăn ngon dân dã.

Cơm cháy chấm muối sả - đặc sản thời nay mang phong cách xưa

Cuộc sống hiện đại, cơm cháy dần mất đi khi nhà nhà thay bếp than bếp củi để nấu cơm bằng bếp điện. Cảnh trẻ con ngồi chờ cơm chín, bắc nồi xuống chờ vài phút rồi dùng đũa cả để cạy đáy nồi đã không còn nữa. Nhằm khơi gợi ký ức của thực khách, một số hàng quán ở Sài Gòn đã dùng nồi gang và bếp than để tái hiện món ăn xưa.

Cơm cháy chấm muối sả - đặc sản thời nay mang phong cách xưa

Gạo chọn nấu là loại dẻo thơm, nồi nấu là loại làm bằng gang đáy dầy, lửa đun từ than củi cho nhiệt độ ở mức vừa phải. Cho nắm gạo vào nồi, chế nước ngang mặt gạo, bắc lên bếp và đậy nắp. Chờ đến khi cơm sôi thì hở nắp cho thoát hơi để hạt gạo khô ráo.

Cơm cháy chấm muối sả - đặc sản thời nay mang phong cách xưa

Mỗi nồi cơm cháy mất khoảng 20 phút tính từ lúc bắc nồi lên bếp đến khi cơm vàng đáy. Tuy nhiên để cơm không quá cháy đen hoặc không chưa vàng đều, người nấu sẽ phải mở nắp nồi để kiểm tra và canh lửa.

Cơm cháy chấm muối sả - đặc sản thời nay mang phong cách xưa

Khi cơm chín vàng tỏa mùi thơm, người nấu được dùng búa gõ ở đáy nồi cho cơm tróc khỏi nồi rồi lật úp để lấy cơm.

Cơm cháy chấm muối sả - đặc sản thời nay mang phong cách xưa

Do gạo dẻo nên cơm kết thành một khối mỏng. Nồi cơm cháy được xem là thành công khi toàn bộ cơm cháy vàng. Độ giòn và thơm của cơm cháy nấu bằng nồi gang khác hẳn với cơm cháy áp chảo. Theo kinh nghiệm của một số đầu bếp, nếu được nấu bằng củi, cơm cháy càng giống ngày xưa hơn.

Cơm cháy chấm muối sả - đặc sản thời nay mang phong cách xưa

Không chấm với kho quẹt hoặc nước cá kho như ngày xưa, người Sài Gòn nay thường dùng mỡ hành để quết lên mặt cơm cháy. Sự phối hợp này khiến miếng cơm vừa giòn, vừa béo lại vừa thơm.

Cơm cháy chấm muối sả - đặc sản thời nay mang phong cách xưa

Cơm cháy quét mỡ hành thường được ăn với các loại cá khô chiên, tuy nhiên hấp dẫn hơn cả vẫn là chấm muối sả. Tại quán cơm cháy sân vườn 69 trong hẻm 141 đường 28 quận Gò Vấp, sả được bằm nhuyễn cùng với lá giang sau đó trộn với muối và bột ngọt, cách làm này khiến món chấm có hương vị khá đặc biệt.

Cơm cháy chấm muối sả - đặc sản thời nay mang phong cách xưa

Nói như những thực khách miền Nam, không có gì thích hơn được cầm miếng cơm cháy nóng giòn chấm vào chén muối hoặc rắc một ít muối sả lên góc cơm cháy rồi cho vào miệng nhai. Tất cả những kỷ niệm như ùa về.

Cơm cháy chấm muối sả - đặc sản thời nay mang phong cách xưa

Cùng với muối sả, cơm cháy còn được ăn kèm với gà ta nướng lu. Sự phối hợp này khiến người ăn cảm nhận được đủ vị ngọt giòn của cơm cháy, miếng thịt gà vừa thơm vừa ngọt cho đến vị nồng nồng của muối sả lá giang.




Ấn Vào Đây Để Theo Dõi FaceBook Truongbt

 

Advertisements

About dontruongbt

Phong Kiến Đại Sư
Bài này đã được đăng trong Ẩm Thực. Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s