Đặc Sản Mọi Miền

Về Tam Đảo thường thức bò tái kiến đốt

Bò tái kiến đốt là món ăn không chỉ có tên gọi lạ mà còn có công thức chế biến kỳ công. Chỉ có ở Tam Đảo, bạn mới có thể thưởng thức món ăn này một cách đúng vị nhất, hầu như không thể tìm thấy ở nơi nào khác. Vì vậy, nếu có một chuyến du lịch Tam Đảo thì đừng bỏ lỡ món ăn có một không hai này.

Những con bò mới mổ, thịt còn nóng, sẽ được cắt từng tảng đem treo ngay cạnh các tổ kiến trên cây rừng. Sau đó, người ta chọc cho lũ kiến trong tổ bung ra, bâu kín miếng thịt. Miếng thịt càng nóng, thơm càng kích thích lũ kiến.

Tuy nhiên, để đảm bảo vệ sinh, người dân nơi đây chỉ chọn những tổ kiến trên cây.

Bò tái kiến đốt: Món ăn chuẩn hương vị Tam Đảo
Kiến sẽ bâu vào thịt bò, tạo nên hương vị riêng.

Muốn miếng thịt khi chế biến có sự đa dạng, phong phú trong hương vị, người ta sẽ treo miếng thịt ở nhiều tổ kiến. Điều đặc biệt ở món ăn này là mỗi loại kiến khi đốt sẽ tạo ra một vị riêng.

Ví dụ như kiến vống đen đốt sẽ tạo ra mùi thơm hắc, kiến vống đỏ đốt thì tạo ra vị thơm chua chua hay có những loại kiến cho vị ngọt, cay cay… Người sành ăn sẽ nhận ra, cảm nhận được sự khác biệt trong hương vị được tạo nên bởi mỗi loại kiến.

Sau khi kiến bâu xong, thịt sẽ được đem rửa qua lớp nước muối loãng, để ráo rồi mới đem thui trên bếp than hồng tới khi chín tái. Những miếng thịt bò tái kiến đốt săn lại, chảy nước xèo xèo ngay trên bếp lửa, tỏa mùi hương thơm nức, kích thích vị giác của bất cứ ai.

Bò tái kiến đốt: Món ăn chuẩn hương vị Tam Đảo

Để miếng thịt bò không bị cháy quá mà vẫn chín đều, người đầu bếp phải nhanh tay lật thật đều cho hơi nóng từ than hồng thấm vào từng thớ thịt. Miếng thịt được coi là đạt chuẩn khi thịt tái hồng hào, không bị cháy sạm, bị đen. Sau đó thịt sẽ được đem thái mỏng, bày lên đĩa theo từng loại, từng món riêng biệt.

Thịt tài bò kiến đốt là món công phu từ nguyên liệu, cách làm đến cả các nguyên liệu ăn kèm và cách ăn. Ngoài các loại rau sống ăn kèm thì không thể thiếu được chuối xanh và rau ngổ.

Chuối xanh rửa sạch, để cả vỏ và thái lát cho vào bát nước cùng với một chút nước cốt chanh. Một số loại rau sống không thể không kể đến, đó là chuối chát, khế chua, rau ngổ và rau thơm…

Bò tái kiến đốt: Món ăn chuẩn hương vị Tam Đảo
Thịt bò được nướng trên bếp có thể làm thỏa mãn vị giác của bất cứ thực khách khó tính nào.

Tương chấm món bò tái kiến đốt là một loại tương làm từ ngô và đậu, pha thêm gừng băm nhỏ và một chút đường. Khi ăn, thực khách đặt miếng thịt bò trên rau sống, tiếp theo là một lát chuối nhỏ và một chiếc rau ngổ. Sau đó cuốn chúng lại, nhúng vào bát nước chấm và thưởng thức.

Bạn sẽ cảm nhận mùi thơm độc đáo của thịt, vị chát, chua, ngọt hòa quyện rất thú vị. Món ăn này còn ngon hơn khi mà bạn được thưởng thức trong tiết trời mát lạnh của núi rừng Tam Đảo. Món ăn này được bán trong một số nhà hàng đặc sản, có giá khoảng 350.000 đồng/kg.

Nhắc đến món thịt bò tái kiến, người Tam Đảo chắc chắn sẽ liên tưởng ngay tới đặc sản rượu chít. Vào dịp cuối năm, bà con các dân tộc Sán Dìu, Cao Lan … thường vào rừng lấy lá chít về gói bánh, đồng thời bắt sâu chít về ngâm rượu. Họ tìm sâu chít ở những ngọn cây đã héo úa. Sâu chít màu trắng ngà, dài chừng hai đốt tay.

Bò tái kiến đốt: Món ăn chuẩn hương vị Tam Đảo
Rượu sâu chít- đặc sản Tam Đảo.

Con sâu chít đem về có thể thả ngay vào chai, đổ đầy rượu ngâm chìm rồi đặt vào góc tủ. Khoảng một tháng sau sẽ trở thành rượu quý với màu hơi trắng ngà.

Ngoài ngâm rượu, con sâu chít còn rất bổ dưỡng đối với những người mới ốm dậy. Trẻ nhỏ và người già suy dinh dưỡng nếu thường xuyên được bồi bổ bằng sâu chít hấp cách thuỷ cùng lòng đỏ trứng gà sẽ rất nhanh lại sức.

Nhâm nhi rượu chít trong lúc thưởng thức món bò tái kiến đốt chắc chắn sẽ tạo cho bạn những kỉ niệm không thể nào quên ở Tam Đảo.

——————0——————-0———————-

Tép mòng rang muối

Hồi đó, cứ vào khoảng tháng 8 âm lịch, khi lúa ngoài đồng chín rộ, nông dân nôn nao bước vào mùa gặt là vào mùa tép mòng.

Ruộng tháo nước chảy ra các kinh rạch là thời điểm chặn bắt tép mòng của thôn xóm, từ con nít tới người xồn xồn, cả các lão nông. Người người cầm xà nen đươn bằng tre cật đặt tại những góc ruộng có độ sâu để chặn bắt tép mòng.

Nếu không có ngư cụ này, người ta dùng mùng làm lưới cũng thu được kết quả. Mỹ mãn hơn là dùng xà ngom đặt nơi miệng rãnh tháo nước chảy xuống kinh. Đặt xong ngư cụ vào nơi thích hợp, người ta về nhà ngủ một giấc đầy. Sáng hôm sau, ngủ dậy là có thể ra thu hoạch những rổ tép mòng nặng tay.

Khoái khẩu vào mùa tép mòng
Tép mòng rang muối, món ăn dân dã đậm chất Nam Bộ.

Tép mòng là những con tép nhỏ như con mòng, tức cỡ bằng những cọng chân nhang. Vì nhỏ như vậy, lại chặn bắt nơi miệng nước xả nên có lẫn nhiều rác. Tép mòng lựa, rửa sạch được chế biến thành vài món dân dã nhưng ngon hết ý. Đơn giản là luộc với chút nước lạnh. Huơ vài ba đũa thấy tép trở mình có màu đỏ thì nhấc xuống, sớt ra đĩa. Món này chấm nước mắm me ớt đã ngon.

Nhưng ngon hơn là cuốn rau xanh, ăn cơm hoặc thành món nhậu cho đàn ông. Tép mòng rang với thịt ba rọi ăn cơm nóng, cạn nồi. Tép mòng trộn bột măng thít chiên vàng cuộn rau sống với bún, ăn cơm ngon miệng, nhậu nhẹt càng phê.

Tuy nhiên, người dân quê tôi khoái nhất là món mắm tép mòng. Tép rửa sạch trộn rượu đế và muối cho vào thố đậy kín. Nửa tiếng sau, chắt bỏ nước, thêm đường cát trắng, cho vô keo đậy kín…

Ba hôm sau, giở nắp keo, cho gừng xắt sợi cùng tỏi ớt đâm nhuyễn vào, trộn đều. Mấy ngày sau giở nắp keo, thử thấy mắm có vị chua dịu là đã dùng được. Món này ăn với bún, thịt ba rọi luộc cuốn bánh tráng, rau sống sẽ là bữa tiệc thịnh soạn. Tuy nhiên, theo nhiều người, mắm tép mòng ăn với cá trê nướng là tuyệt nhất.

Bây giờ khác với ngày xưa, những con tép nhỏ xíu ấy có giá rất đắt vì nó hiếm và không thể nào nuôi được như nhiều loài thủy sản khác.

——————-0——————-0—————-

Đến Thanh Hóa, chỉ khách quý mới được thưởng thức… sâu

Cứ vào các vụ mùa, người Mường lại tìm bắt sâu bọ, cào cào, dế mèn… để làm thức ăn. Nhiều người không biết sẽ cảm thấy những món ăn này rất… đáng sợ. Nhưng nếu đã từng được thưởng thức qua, chắc chắn thực khách sẽ nhớ mãi hương vị độc đáo của nơi đây. Những món ăn từ côn trùng của xứ Mường đã góp phần làm đa dạng nền văn hóa ẩm thực của người Việt.

Ngược lên các huyện phía tây Thanh Hóa như: Quan Hóa, Bá Thước, Ngọc Lặc, Lang Chánh… chúng ta rất dễ dàng được thưởng thức món sâu măng – một trong những món đặc sản nơi này.

Đến Thanh Hóa, chỉ khách quý mới được thưởng thức… sâu
Món sâu măng xào – đặc sản xứ Thanh.

Vào mùa lạnh, khi những cơn mưa mang không khí ẩm ướt đến trên núi rừng Mường Thanh thì nhiều người bắt đầu mang gùi vào rừng đi bắt sâu măng. Trong không khí của mùa đông, sâu măng sinh sôi nảy nở rất nhanh.

Người đi rừng tìm đến những cây măng nứa thân cong queo, vỏ ngoài hơi thâm, héo ngọn, mắt có u thì biết rằng đây đích thị là nơi trú ngụ của những chú sâu béo nhất. Sau khi đốn hạ thân măng, người bắt sâu sẽ trút sâu trong ống nứa vào giỏ. Sâu măng to như cọng rau muống, màu trắng sữa, dài độ 2 đốt ngón tay. Trung bình mỗi cây măng có khoảng 1 đến 2 con, có cây nhiều lên tới 4, 5 con.

Đến Thanh Hóa, chỉ khách quý mới được thưởng thức… sâu
Sâu nằm trong thân cây.

Qua bàn tay khéo léo và sáng tạo của người dân vùng cao, sâu măng được chế biến thành nhiều món như sâu măng om, chiên giòn, luộc… nhưng được ưa chuộng nhất vẫn là sâu măng xào. Sâu đem rửa sạch, ướp tiêu muối rồi cho vào chảo, đảo nhanh tay, lúc gần được cho thêm lá chanh thái chỉ vào là đã có ngay món ngon, sạch, giàu dinh dưỡng để thiết khách.

Đĩa sâu măng vàng tươi, có mùi thơm rất hấp dẫn, nhưng không phải ai cũng can đảm để đưa lên miệng thử. Tuy nhiên, khi mạnh dạn thưởng thức bạn sẽ cảm nhận được vị ngậy ngậy, ngọt bùi, thơm thơm rất riêng của loại côn trùng này.

Bên cạnh sự xuất hiện trong bữa ăn hàng ngày, sâu măng xào còn thường được dùng làm mồi nhậu trong những dịp hội họp bên bình rượu cần của người Mường, là món ăn có giá trị dinh dưỡng cao mà chỉ những vị khách may mắn đến thăm gia chủ người Mường vào mùa mưa mới được thiết đãi.

Nếu có dịp ghé thăm bản Mường Xứ Thanh vào mùa mưa lạnh, hãy thử món ăn đặc sản này như lời cảm ơn dành cho chủ nhà đã mời bạn thưởng thức thú vui ẩm thực nho nhỏ của miền sơn cước. Sâu măng được coi là món ăn đặc sản của người dân nơi đây, sâu không có nhiều để bắt. Do vậy giá sâu rất đắt, lên tới 200 nghìn/ kg.

Sâu măng còn được người dân xứ Thanh lựa chọn làm nguyên liệu ngâm rượu. Người ta chọn ra những chú sâu măng tròn lẳn và to béo nhất, sau đó đem đảo qua trên chảo nóng cho sâu săn lại rồi trút vào bình ngâm rượu. Khoảng một tháng sau là có thể đem ra sử dụng. Thức uống này rất được người dân bản địa ưa dùng. Nhiều gia đình còn ngâm để dành để uống đến mùa sâu năm sau, khi có khách quý mới đem ra mời.

Đến Thanh Hóa, chỉ khách quý mới được thưởng thức… sâu
Nếu ghé thăm bản Mường xứ Thanh vào mùa mưa lạnh, hãy thử món đặc sản này khi được mời và coi đó như thú vui ẩm thực nho nhỏ của miền sơn cước.

—————–0————-0———————-

Các món nem trứ danh dọc 3 miền đất nước

1. Nem Phùng

'Điểm mặt' các món nem trứ danh dọc 3 miền đất nước
Nem Phùng là đặc sản của thị trấn Phùng, huyện Đan Phượng, thành phố Hà Nội. Nem Phùng thường được dùng kèm tương ớt.

Nem Phùng (hay nem tai) được coi là một món ăn vô cùng độc đáo của Hà Nội. Món ăn này tuy đơn giản nhưng vô cùng hấp dẫn và được dùng trong bữa cơm gia đình, trong các bàn tiệc và là món quà rất có ý nghĩa mỗi khi đi xa.

Nguyên liệu làm nem Phùng khá đơn giản, gồm thịt nạc, bì lợn, gạo tẻ, gạo nếp nhưng phải qua quá trình tuyển lựa, chế biến cầu kì. Thịt làm nem thường là thịt mông sấn hoặc thịt thăn có cả nạc và mỡ. Thịt mua về được cắt thành từng miếng nhỏ, nhúng qua nước sôi cho chín tái, lọc thịt nạc riêng, thịt mỡ riêng rồi xắt nhỏ, trộn với gia vị cho vừa đủ đậm đà.

Công đoạn quyết định tới chất lượng nem là việc làm thính. Thính được làm từ bột đỗ xanh, đỗ tương, gạo nếp, gạo tẻ và một số gia vị khác. Những nguyên liệu này sau khi được rang vàng sẽ được cho vào cối xay nhuyễn và trộn đều cùng tai lợn.

Khi thưởng thức, nem tai được cuộn vào chiếc bánh đa nem kèm với một vài miếng sung muối chua, một ít lá sung, lá đinh lăng, một vài lá kinh giới. Chấm vào nước mắm dấm cay nhẹ, sẽ khiến cho bất kỳ ai từng thử qua đều phải nhớ mãi món ăn này.

2. Nem chua Thanh Hóa

Nem chua Thanh Hóa từ lâu đã trờ thành một món ăn nổi tiếng trên mọi miền đất nước tử Bắc vào Nam. Điểm đặc biệt để phân biệt nem chua Thanh Hóa với nem chua các vùng khác chính là lá đinh lăng- một loại lá gói lót trong nem.

'Điểm mặt' các món nem trứ danh dọc 3 miền đất nước
Nem chua là món quà của xứ Thanh.

Người biết thưởng thức sẽ đưa lên mũi hít thử một hơi trước khi ăn. Nem ngon sẽ có mùi vị thơm chua phảng phất, có thoáng qua cái cay cay của hạt tiêu và hăng hăng của lá đinh lăng. Làm nem là một nghề độc đáo, không khó nhưng phải có những bí quyết nhất định. Nguyên liệu chủ yếu bao gồm thịt nạc xay nhuyễn; bì lợn luộc chín và thính.

Tuy nhiên, quan trọng nhất vẫn là khâu pha chế: thứ gì làm trước, thứ gì làm sau, nhào trộn như thế nào…và khâu vệ sinh cũng như kỹ thuật gói nem cũng rất nghiêm ngặt. Do vậy, phải thực sự là nhà có nghề gia truyền mới làm nên món ăn lạ miệng và lôi cuốn.

3. Nem lụi Huế

Nem lụi được xem là một trong những đặc sản của Thừa Thiên Huế mà bất kỳ ai đến thăm miền đất cố đô này cũng đều phải thử. Món ăn mang hương vị Trung Bộ độc đáo để lại ấn tượng sâu sắc cho mọi du khách trong và ngoài nước.

'Điểm mặt' các món nem trứ danh dọc 3 miền đất nước
Những chiếc nem lụi được cuốn cùng với rau sống, cà rốt, dứa…

Nem lụi được chế biến khá đơn giản với thịt heo giã nhuyễn trộn với bì thái mỏng, mỡ heo thái hạt lựu ướp cùng muối, tiêu đường, thính. Sau đó, người ta lụi hỗn hợp này vào từng chiếc đũa tre nhỏ và nướng trên bếp than. Mới thưởng thức, hương thịt thơm nức tỏa ra trên từng chiếc đũa tre đã khiến lòng người không khỏi xao xuyến. Ấy chính là nét hấp dẫn đầu tiên mà món nem lụi đem lại.

'Điểm mặt' các món nem trứ danh dọc 3 miền đất nước
Những chiếc nem lụi thường được được nướng vàng ươm, thơm phức.

Khi ăn, người ta thường ăn kèm với bánh tráng, rau thơm, khế chua, chuối xanh, sung… tùy theo khẩu vị mỗi người. Món ăn là sự kết hợp hài hòa của các hương vị: mùi thơm của miếng thịt đã nướng vàng, chút cay cay của tiêu và ớt, độ ngọt và bùi bùi của nước chấm sền sệt, vị tươi mát từ rau xanh…

4. Tré Bình Định

'Điểm mặt' các món nem trứ danh dọc 3 miền đất nước
Nói đến các món nem chua mồi nhậu hấp dẫn không thể bỏ qua Tré của Bình Định.

Nguyên liệu để làm nên món tré nức tiếng đều là những nguyên liệu quen thuộc của địa phương: thịt tai heo, thịt đầu heo, thịt ba chỉ cùng với gia vị mè, thính, riềng, ớt, lá ổi non và tỏi.

Gói tré là một công đoạn vô cùng quan trọng và cầu kỳ. Các nguyên liệu được cuốn thật chắc tay trong một lớp lá chuối, lá ổi. Sau đó, tré được khoác bên ngoài “vỏ bọc” rơm dày, bó chặt hai đầu bằng lạt.

Cách gói công phu này khiến cho món tré Bình Định có thể để được lâu trong nhiều ngày.Tré được ủ lên men một cách tự nhiên, sau 2 đến 3 ngày sẽ tự chín, các gia vị sẽ thấm đều vào nhau để tạo nên hương vị đặc trưng của món ăn.

'Điểm mặt' các món nem trứ danh dọc 3 miền đất nước
Trong những ngày lễ Tết, đây là món ăn không thể thiếu trên bàn thờ gia tiên của mỗi gia đình người dân đất Võ và trong bữa nhậu hàng ngày của dân bản địa.

5. Nem nướng Ninh Hòa

'Điểm mặt' các món nem trứ danh dọc 3 miền đất nước
Nem Ninh Hòa mang một hương vị đặc trưng rất riêng do được chế biến bằng loại thịt heo đất đỏ nổi tiếng.

Một món nướng ngọt thơm kết hợp với nước chấm và các loại rau kèm theo làm cho món ăn hấp dẫn cả người dân địa phương và mọi du khách gần xa. Một phần nem nướng khá cầu kỳ, gồm khoảng 6-8 miếng thịt dăm lụi và vài miếng bánh tráng chiên giòn. Ăn kèm với các loại rau đủ mùi vị: cay, chua, chát… có nơi còn có thêm dưa chua và hành chua.

6. Nem Lai Vung – Đồng Tháp

'Điểm mặt' các món nem trứ danh dọc 3 miền đất nước
Nem Lai Vung trông rất hấp dẫn với màu hồng tươi hấp dẫn.

Nem Lai Vung có màu đỏ hồng tươi, được gói trong lá chuối và dùng làm món ăn trong những buổi tiệc hoặc trong bữa cơm gia đình. Ngoài ra món này cũng rất hợp để ăn chơi, lai rai vì vị chua ngọt cay ngon miệng.

Cách chế biến nem Lai Vung khá công phu, tùy bí quyết của từng gia đình. Thịt nạc lọc hết gân, mỡ, xắt mỏng cho vào cối, thêm đường, muối vừa đủ và xay nhuyễn. Xay xong cho da heo , thính vào trộn, không quên rắc vài hạt tiêu và miếng tỏi xắt mỏng. Cuối cùng nem được gói vào lá chùm ruột hay lá vông non, bên ngoài bọc một lớp lá chuối.

Khi nếm, hương vị chua, cay, mặn, ngọt, thêm độ giòn của mấy cọng bì càng tăng vị độc đáo khi thưởng thức.

Advertisements

About dontruongbt

Phong Kiến Đại Sư
Bài này đã được đăng trong Ẩm Thực. Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s